در دنیای پس از اعتصاب - قسمت اول

نویسنده: چاد گرویچ

بی‌تردید، اتحادیۀ نویسندگان غرب آمریکا۱ به طور مداوم خود را پیروز اعلام کرده است. ما سال گذشته را صرف شنیدن چیزهایی دربارۀ "دستاوردهای بی‌سابقه" کرده‌ایم، و در فوریۀ امسال [۲۰۰۹]، دیوید یانگ، رئیس هیأت مدیرۀ این اتحادیه به همۀ اعضا ایمیلی طولانی ارسال کرد که طی آن پیروزی‌های اتحادیه را ارج نهاده و کسانی را که تلاش می‌کردند "موفقیت اعتصاب ما را ناچیز جلوه دهند" محکوم کرده بود.

اما وقتی به وضعیت اخیر تلویزیون نگاه می‌کنید، مشکل است حق را به جانب کسانی که موفقیت اعتصاب را ناچیز جلوه داده‌اند ندهید. شبکه‌های تلویزیونی کمتر از همیشه به خرید و طراحی پروژۀ فیلمنامه‌های تلویزیونی می‌پردازند، بودجۀ نویسندگان بیشتر برنامه‌هایی که تا الان پخش شده‌اند، ۱۰ الی ۱۵ درصد کاهش یافته‌است. برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی تحت سلطۀ نمایش‌های واقع‌نما۲ قرار گرفته‌اند، ژانری که به گریز خود از حوزۀ اختیارات اتحادیۀ نویسندگان آمریکا ادامه می‌دهد، زیرا شبکه‌ها و کمپانی‌های تولید به طور قاطع اعلام کرده‌اند که این ژانر نویسنده ندارد. و اینترنت هم که سنگ بنای طرح اعتصاب اتحادیه است هنوز باید درآمد کافی ایجاد کند تا به عنوان بازاری معتبر یا رسانه‌ای هنری جدی گرفته شود.

باب کوشل۳، تهیه‌کننده [و فیلمنامه‌نویس]، می‌گوید: "فکر می‌کنم بیشتر مردم کنجکاوند بدانند چرا آن کار را کردیم، این‌طور نیست که ما از این اعتصاب به عنوان بزرگ‌ترین فاتحان دوران بشر بیرون آمدیم، آسیبی که این اعتصاب نویسندگان به بار آورده از حد و اندازه خارج است."

واقعیت این است که اعتصاب بیش از ۶۰ برنامه را تعطیل کرد؛ به قیمت از دست رفتن شغل ۳۵۰۰۰ نفر تمام شد؛ باعث هدر رفتن ۲.۵ میلیارد دستمزد در لس آنجلس شد؛ و ۲.۱ میلیارد دلار به اقتصاد کالیفرنیا ضربه زد. با این حال اگر دقیق‌تر نگاه کنید، در چنین موقعیت بدی، نکات خوب و بذر فرصت‌های جدید نویسندگی هم وجود دارد که با دادن زمان می‌توان امیدوار بود که دنیایی تازه و بارورتر برای تهیه‌کنندگان تلویزیون به عمل آورد. با وجود اینکه این تغییرات هنوز ناچیز هستند، اما اعتصاب چه بخواهیم چه نخواهیم در چند عرصه‌ی خاص درهای تازه‌ای را باز کرد:

ارتقای "روند طراحی پروژه۴" عرفی؛ وقتی اعتصاب روی داد، شبکه‌ها سروصدای زیادی راه انداختند و آن را کاتالیست۵ لازم برای ارتقای"پروسۀ پرورش" منسوخ تلویزیون خواندند. آنها ادعا کردند که میتوانند پایلوت‌های کمتری۶ تولید کنند، هزینۀ کمتری صرف کنند، و مقید به برنامه‌ریزی‌های سالانۀ دست‌و‌پا گیر نباشند. دنیای پس از اعتصاب شاهد تلاش‌های متعددی با درجات موفقیت متفاوت جهت تحقق این وعده بوده است.

در ژانویۀ ۲۰۰۸، در گرماگرم اعتصاب، جف زوکر، مدیرعامل NBC Universal، اعلام کرد که NBC به کلی پروسۀ پایلوت خود را کنار می‌گذارد و مستقیماً اجازۀ تولید پروژه‌های متعددی را به صورت سریال می‌دهد. با این حال از پنج سریال بدون پایلوت NBC، سه مورد ـ بدترین دشمنم۷، کروزو۸، و پادشاهان۹ ـ تقاضای "بک ناین۱۰" دریافت نکردند، کت و کیم۱۱ به فصل دوم نرسید، و نیکوکار ۱۲ پیش از آنکه در جدول پخش تابستان قرار گیرد به طور کامل دستخوش تغییر شد. NBC تولید پایلوت‌ها را از سر گرفت.

به نظر می‌رسد تغییرات دیگر نتایج بهتری دادند. فاکس و ABC هر دو جدول‌های پخش‌شان را به بخش‌های کوچک‌تری کاهش دادند، و پایلوت‌ها را به طور متناوب در طول سال پخش کردند. در تئوری، این امر باید اجازه دهد که پروژه‌های جدید خارج از چارچوب‌های زمانی عرفی‌شان فروخته و پرورده شوند. و به امید اینکه این کار شاید نتیجه‌بخش باشد، ABC در بهار امسال پایلوت ۲۵ پروژه را پخش کرد و در آپفرانت‌های ۱۳ امسال نمایش ۱۰ سریال را اعلام کرد. فاکس هم ۱۲ پروژه را تولید کرد و شش مورد را نمایش داد.

(از نظر من که تمام سال را مشغول روند طراحی پروژه هستم، گمان نمی‌کنم تا زمانی که صنعت، آپفرانت‌های ماه مه را حذف نکند، این اتفاق به طور کامل بیفتد. مادامی که آپفرانت‌ها پابرجا باشند، به عنوان ضرب الاجل‌های بالفعل عمل می‌کنند.)

تغییری که به نظر می‌رسد کاملاً تأثیرگذار بوده ـ بحران مالی کنونی را باید مسئول بخشی از آن دانست ـ تعهد شبکه‌های تلویزیونی به کسر بودجه با تولید پایلوت‌های کمتر و ارزان‌تر است. بهار امسال، شبکه‌هایی که در مضیقۀ مالی بودند، یک سوم تا نیمی از پایلوت‌های معمول را سفارش دادند که این امر شدیداً تعداد فرصت‌های موجود را برای تولید برنامه‌های جدید کاهش داد. توجه کنید: در ۲۰۰۷، سال پیش از اعتصاب، NBC هجده پایلوت با فیلمنامه‌ی آماده سفارش داد، اما امسال ۱۱ مورد. در 2007، CW سیزده مورد و امسال ۶ مورد سفارش داد.

با کسر بودجۀ امسال، حتی برنامه‌های موفق و پولساز موقعیت خود را در خطر دیدند. بدون رد پا۱۴ سریال نسبتاً موفق و پولسازی است که CBS از ۲۰۰۲ آن را تولید می‌کرده، اما وقتی این سریال نتوانست کسر بودجه‌ی امسال را تأمین کند، CBS آن را از جدول پخش حذف کرد. همین اتفاق برای اسم من ارل است۱۵ محصول NBC افتاد، که تلاش کرد هزینه‌ها را آنقدر کم کند تا بتواند در ردیف برنامه‌های کم ‌بودجۀ TBS خود را جای دهد. اما این رقم هم نتیجه‌بخش نبود.

با وجود آنکه کم شدن بودجۀ شبکه‌ها فرصت‌های کمتری را برای نویسندگان ایجاد می‌کند، با این حال جنبه‌های مثبت دور از انتظاری هم در این مورد وجود دارند. برای مثال، برنامه‌هایی که شاید دیگر برای بقا تلاش نمی‌کردند، ناگهان خود را در وضعیت مطلوبی یافتند. سریال کمدی تا مرگ۱۶ محصول فاکس، تقریباً لغو شده بود که استودیوی مالک آن، سونی، به نحو دیگری بودجۀ آن را تأمین و به فاکس قیمتی را پیشنهاد کرد که نمی‌توانست آن را رد کند، و به این ترتیب نمایش غافلگیرکنندۀ فصل چهارم این سریال را تضمین کرد.

هیجان‌انگیزتر آنکه برنامه‌های جدیدی هم که شاید در سال‌های قبل یک‌بار‌مصرف بوده‌اند اکنون با استقبال روبرو می‌شوند. جهت نمونه، برنامۀ آتی فاکس به نام پسران توسکان۱۷، پایلوت گمانه‌زنی بود که دو فیلمنامه‌نویس تازه‌وارد (گرگ برتمن۱۸ و تامی دووی۱۹) آن را نوشتند، اثر متمایزی که ـ در پخش تلویزیون ـ معمولاً بلیت یک‌طرفه به ناکجاآباد را برای یک پایلوت تضمین می‌کند. اما توسکان موفق شد حق نمایش سریال را به دست آورد ... و پخش یک قسمت کوتاه خیلی خوب آن در یکشنبه شب، پیش از سیمپسون‌ها۲۰، پروژه‌های نویسندگان مجرب‌تر (و گران‌تر) مثل میچل هورویتز۲۱ (رشد خیره‌کننده۲۲)، آدام رسنیک۲۳ (مرگ بر اسموچی۲۴)، و کریستین زندر۲۵ (سامانتا کی؟۲۶) را شکست داد. همچنین، CW حاضر شد روی زندگی‌ زیبا اثر آدام جائودرون۲۷، مدل و نویسنده، قمار کند، و پروژه‌های کهنه‌کارهای تلویزیون مثل جاش شوارتز۲۸ را رد کند.

جن گریسانتی۲۹، مدیر اجرایی پیشین Spelling Television و CBS Paramount که اکنون مرکز مشاورۀ جن گریسانتی را اداره می‌کند،‌ می‌گوید:"با در نظر گرفتن اینکه حالا پایلوت‌ها حتی در سطح بچگانه به راحتی مورد قبول واقع می‌شوند ... بسیاری از نویسندگان رده پایین هم پایلوت می‌نویسند. اکنون زمان بسیار مناسبی برای نویسندگان از هر رده‌ای است که پایلوت‌های بدیع خلق کنند، پس این برای نویسندگان هدف قانع‌کننده‌ای است تا درباره‌اش فکر کنند."

بنابراین، کاستن مخارج شاید از مجموع تعداد مشاغل نویسندگی بکاهد، اما در عین حال، فرصت‌هایی برای نویسندگان و پروژه‌های جدید ایجاد می‌کند، که این بدان معناست که حالا زمان تازه‌کارا و مشتاقان نویسندگی است که ایده‌ها و پایلوت‌های بدیع‌شان را بنویسند و ابراز کنند.


ادامه دارد ...

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱ ـ Writers Guild of America, West

۲ ـ نمایش واقع‌نما نوعی ژانر تلویزیونی است که موقعیت‌های مفروض بدون فیلمنامۀ دراماتیک یا خنده‌دار را نشان می‌دهد؛ رویدادهای واقعی را ثبت می‌کند؛ و معمولاً به جای بازیگران حرفه‌ای، مردم عادی را نمایش می‌دهد.

۳ ـ Bob Kushell

۴ ـ Development Process : "پروسۀ پرورش" روند آماده کردن فیلمنامه برای تولید است.

۵ ـ چیز یا شخصی که باعث روی دادن اتفاق یا تغییر مهمی می‌شود.

۶ ـ در آمریکا روند تولید سریال کاملاً متفاوت است. در آنجا ابتدا اپیزود اول سریال به طور آزمایشی تولید و پخش می‌شود و بعد، میزان علاقۀ مردم را به آن می‌سنجند. به این اپیزود آزمایشی، پایلوت می‌گویند. اگر نمایش پایلوت موفقیت‌آمیز بود، شبکه‌ها ۱۲ اپیزود دیگر سفارش می‌دهند و اگر مخاطبان از این ۱۲ اپیزود نیز خوش‌شان بیاید، آن وقت شبکه درخواست "بک ناین" می‌کند. در مورد "بک ناین" به پاورقی شماره ۱۰ رجوع کنید.

۷ ـ My Worst Enemy

۸ ـ Crusoe

۹ ـ Kings

۱۰ ـ از آنجا که طول استاندارد یک فصل سریال آمریکایی ۲۲ اپیزود است، به ۹ اپیزود پایانی فصل، "بک ناین" می‌گویند. چنانچه پخش "بک ناین" سریال با موفقیت همراه باشد، تهیه‌کننده می‌تواند به تولید فصل دوم بیندیشد. اما اگر رضایت مخاطبان به حد کافی جلب نشود، سریال به همان یک فصل محدود خواهد شد.

۱۱ ـ Kat & Kim

۱۲ ـ The Philanthropist

۱۳ ـ زمان اختصاص یافته به پخش آگهی بازرگانی یک سریال.

۱۴ ـ Without a Trace

۱۵ ـ My Name is Earl

۱۶ ـ Til Death

۱۷ ـ Sons of Tuscon

۱۸ ـ Greg Bratman

۱۹ ـ Tommy Dewey

۲۰ ـ The Simpsons

۲۱ ـ Mitchel Hurwitz

۲۲ ـ Arrested Developments

۲۳ ـ Adam Resnick

۲۴ ـ Death to Smoochy

۲۵ ـ Christine Zander

۲۶ ـ ?Samantha Who

۲۷ ـ Adam Giaudrone

۲۸ ـ Josh Schwartz

۲۹ ـ Jen Grisanti

درباره

بابک حجازی، مدیر و مؤسس سایت «فیلم‌نوشت»، دانشجوی رشتۀ زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه تهران است. او فعالیت خود را با راه‌اندازی سایت «همه چیز درباره فیلمنامه» در ۶ فروردین ۱۳۹۰ آغاز کرد و طی این مدت با جامعه صنفی تهیه‌کنندگان به عنوان فیلمنامه‌خوان همکاری کرد. او که مقالات متعددی را در زمینه فیلمنامه‌نویسی ترجمه یا تالیف کرده است از آبان‌ماه ۱۳۹۴ به مدیریت اجرایی دپارتمان طراحی پروژه جامعه صنفی تهیه‌کنندگان و مدیریت سایت رسمی این تشکل تهیه‌کنندگی ارتقای مقام یافت.