یادداشت

نفوذ هوش مصنوعی در سینمای علمی‌تخیلی

نویسنده: هدا عربشاهی

هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) در دهه‌های اخیر به منبع الهام‌بخشی بسیاری از فیلم‌های علمی‌تخیلی تبدیل شده است. ریاضیدان آمریکایی جان مک‌کارتی (۲۰۱۱-۱۹۲۷) نخستین‌بار در سال ۱۹۵۵ و در جریان سمینار تاریخی میان‌رشته‌ای خودش در نیوهمشایر این اصطلاح را به‌کار برد. به گفته ماروین مینسکی، دانشمند لابراتوار هوش مصنوعی در موسسه فناوری ماساچوست (MIT)، هدف از این رشته جدید، قادر ساختن ماشین‌ها برای انجام کارهایی است که انسان برای به نتیجه رساندن آنها نیازمند هوش است.

یک شهروند معمولی

نویسنده: امیرحسین بابایی

ریتم ِ کند فیلم، تناسبی منطقی‌ با روایت فیلم ندارد. فقط به خاطر اینکه کاراکتر اصلی، یک پیرمرد فرسوده و بیمار است، تماشاچی باید در لحظه‌لحظه‌های زندگی ِ یکنواخت پیرمرد شریک شود؛ امّا سؤال اصلی این است که چنین پیرمرد ِ بیماری چطور می‌تواند در خانه همسایه‌اش حرکات موزون انجام دهد و در نهایت دست به قتل همسایه‌اش بزند؟ فیلم «یک شهروند کاملاً معمولی» بیشتر به یک شوخی شبیه است تا یک «فیلم»؛ و فیلم‌ساز در صحنه‌های «نان سنگک خریدن» ِ پیرمرد، موفق‌تر عمل می‌کند تا «آدم کشتن».

پلید و دلیر و منجمد

نویسنده: آیدا مرادی آهنی

کمپانی دیزنی در سالیان اخیر با رویکردی جدید کوشیده به جای بازنمایی و تکرار المان‌های قصه‌های پریان در تولیدات خود، همسو شدن با زمانه را در پیش بگیرد و دنیای داستان‌ها و افسانه‌ها را به زندگی معاصر نزدیک کند. پلید (مالیفیسنت)، دلیر و منجمد سه انیمیشن مهم از تولیدات این کمپانی هستند که موفق شدند با حفظ وجهه افسانه‌ای تا حد زیادی به دنیای امروز نزدیک شوند و در واقع افسانه‌هایی قابل باور برای انسان امروز بسازند.

زنان در قصه‌های پریان

نویسنده: آیدا مرادی آهنی

در بعضی از این داستان‌ها، در ظاهر دخترِ قصه است که شخصیت اصلی به نظر می‌رسد. تا آن جا که حتی نام داستان هم به اسم او خوانده می‌شود اما در عمل می‌بینیم که او نقش زیادی در راه رهانیدن خود از جهان ظلمت ندارد. به بیانی دیگر گاهی نقش همراهان و متحدان آن‌قدر پر رنگ است و آن‌ها از چنان توانایی‌ها برخوردار هستند که عمده‌ی کارها بر دوش آنان است. و مواقعی شخصیت اصلی به قدری فعال است که بخش مربوط به تفکر یا عمل و گاه هر دو، بر عهده‌ی خود او است. برای نگاه دقیق‌تر به ماجرا شاید بهتر باشد به سراغ مصادیق رفته و با ذکر آن‌‌ها به بررسی دخترک‌های قصه‌های پریان بپردازیم.

میان ستاره‌ای؛ تعاملی میان علم، تخیل و فلسفه

نویسنده: هدا عربشاهی

میان ستاره‌ای، فیلمی محصول سال ۲۰۱۴ به کارگردانی کریستوفر نولان، با بازی متیو مک کانهی، آن هثوی، جسیکا چستین، مایکل کین و مت دیمون و براساس فیلمنامه‌ای از فیزیکدان نظری و فیلمنامه‌نویس آمریکایی ‌کیپ تورن‌ است که در ژانر علمی تخیلی حماسی، در فرمت آنامورفیک ۳۵ میلیمتری و «آی.مکس» ۷۰ میلیمتری و با بودجه ای ۱۶۵ میلیون دلاری تولید شد و توانست به فروش حدود ۶۷۳ میلیون دلار دست یابد.