کنش (Action)

به واحد بنیادی فیلمنامه نویسی اشاره دارد: شرح ماوقع در صحنه که شامل حرکات فیزیکی و تغییرات روانی است. وقتی کنش با دیالوگ شخصیت ترکیب می‌شود، به قصه‌گویی کمک می‌کند و بخش عمدۀ فیلمنامه را هم شامل می‌شود، و شخصیت، صدا، و جزئیات بصری دربارۀ دنیای اثر را به مخاطب (یا خواننده) منتقل می‌کند.

مثال‌ها:

فیلمنامه‌ها به کنش نیاز دارند تا داستان را پیش ببرند و برای به کار بردن آن از سطرهای کنش استفاده می‌کنند. به این خاطر، به تعداد فیلمنامه‌های موجود، روش‌های متفاوتی برای استفاده از کنش جهت قصه‌گویی وجود دارد.

هر کنش فیلمنامه با شخصیتی که اقدام به کنش می‌کند یا کنشی که بر وی واقع می‌شود را تحمل می‌کند، اغلب دارای انعکاس بیشتری می‌شود، به طوری که خود این کنش به صورت اجمالی نگرش و تغییر شخصیت را به نظر مخاطب می‌رساند یا در مورد درونیات شخصیت به او آگاهی و بینش می‌دهد. برای نمونه، آلکس دی‌لارج (مالکوم مک‌داول) در پرتقال کوکی (۱۹۷۱) به واسطۀ اعمال متجاوزانه و خشونت‌آمیز ارادۀ خود را بر قربانیان‌اش تحمیل می‌کند؛ این کنش‌های دست‌چین شده نگرش آلکس را به اطلاع مخاطب می‌رساند. یا در دلاور (۱۹۹۵)، ویلیام والاس (مل گیبسون) زمانی که عروس‌اش (کاترین مک‌کورمک) در ملاءعام به دست یک فرمانده انگلیسی اعدام می‌شود، دستخوش تغییر شخصیت می‌گردد؛ و به ویلیام انگیزه می‌دهد تا از زندگی خود در مقام مرد خانواده دست بکشد و مسیر جنگاوری در پیش بگیرد. در مثال لوک (پل نیومن) در لوک خوش‌دست (۱۹۶۷)، کنش درونیات شخصیت را به نمایش می‌گذارد؛ و به مخاطب نشان می‌دهد که هر میزان کنش فیزیکی، عاطفی یا روانی علیه لوک اعمال شود، بنیان متمرد و سرکش او را متلاشی نمی‌کند.

سطرهای کنش در فیلمنامه از لحاظ اجرا نیز دارای تفاوت هستند. برای نمونه، هفت (۱۹۹۵﴾ هنگامی که میلز (برد پیت) و سامرست (مورگان فریمن) با جان دو (کوین اسپیسی)‌ در مجتمع آپارتمانی دو مواجه می‌شوند، یک صحنۀ تعقیب پرهیجان و بی‌پرده‌ای را توصیف می‌کند. تعقیب که در پی می‌آید، در فیلمنامه دارای ضرباهنگ است ـ و کمک می‌کند به خوانش پرتعلیقی که دقیقاً انعکاسی از فیلم است. در نقطۀ مقابل، ارباب حلقه‌ها:‌یاران حلق (۲۰۰۱) نوشتۀ فرن والش، فیلیپا بوینز و پیتر جکسون قرار دارد که فرار یاران حلقه از خشم بالروگ را طی پایین آمدن از پلکانی طولانی و دهشت‌زا توصیف می‌کند. در فیلم، این صحنه بیش از دو دقیقه طول دارد؛ با این حال در فیلمنامه به طرز عجیبی به آن آب‌وتاب داده نشده: یاران حلقه با شتاب پلکان را پایین می‌روند.