موقعیت دراماتیک دوم: احسان

نوشته شده توسط ویکتوریا لین اشمیت

موقعیت دراماتیک دوم متشکل از عوامل نیکوکار، ستمگر و قدرت قانونی است که به اقتضای داستان می‌تواند در قالب پیرنگ اصلی، پیرنگ فرعی یا پیشامد به کار رود. قطارها، هواپیماها و اتومبیل‌ها (جان هیوز) و دانه ذرت سبز است (ایروینگ رپر) دو نمونه از آثاری هستند که از «احسان» استفاده کرده‌اند.

 

موقعیت دراماتیک دوم: احسان

اگر می‌خواهد خوشبختی دیگران را ببیند به او این اجازه را بدهید، با اینکه می‌توان از هدیه او متمتع شد در بخشش شتاب کنید، و به خاطر داشته باشید که هر لحظه تعلل از ارزش احسان او می‌کاهد.

ـ ساموئل جانسون

احسان اعطای نوعی همیاری، هدیه یا عملی خیرخواهانه، کرداری از روی حسن نیت، یا اعانه است.

 

احسان همانند لابه می‌تواند مثل ابزار دراماتیکی برای آشکارسازی شخصیت و کاوش عقاید و باورها درباره قدرت و اختیار به کار رود. شاید وقتی که قدرت به درستی به کار رود احسان بتواند وجه مثبت آن را نشان دهد یا اهمیت کمک به هم‌نوع را به نمایش بگذارد.

شاید پیش از اینکه لابه ضرورت یابد، شخصی به واسطه احسان توانمند شود. یا اینکه احسان می‌تواند همراه لابه استفاده شود، تنها تا نیمه داستان ادامه یابد و ساختار قدرت میان تمام شخصیت‌ها را به طور کامل تغییر دهد. برای مثال، احسان می‌تواند سد راه نقشه‌های ستمگر شود.

در این موقعیت، متقاضی تبدیل به نیکوکار می‌شود و همانند موقعیت لابه باید ستمگر و قدرت قانونی هم داشته باشید تا این موقعیت از کار درآید.

احسان چه به صورت پیرنگ اصلی مورد استفاده قرار بگیرد، چه به صورت پیرنگ فرعی یا پیشامد، ارکان تشکیل‌دهنده بخش‌های شروع، میان و پایان یکسان هستند:

 

شروع: نیکوکار برای کمک به یک شخص یا آرمان فرصت را مهیا می‌بیند. او تصمیم می‌گیرد کمک کند اما ستمگر، احتمالا با سردرگم ساختن، می‌کوشد جلوی او را بگیرد. قدرت قانونی مداخله می‌کند.

  • چرا نیکوکار می‌خواهد کمک کند؟ آیا او از خودگذشته است یا خودخواه؟
  • قدرت قانونی چه ماهیتی دارد؟
  • چرا ستمگر می‌خواهد جلوی نیکوکار را بگیرد؟ در پس این سفله‌طبعی او چه انگیزه‌ای دارد؟
  • انگیزه‌ی نیکوکار برای کمک تا چه اندازه قوی است؟ آیا او حاضر به ریسک است؟
  • آیا ستمگر از نیکوکار متنفر است یا از کسی که به کمک احتیاج دارد؟

میان: اگر نیکوکار به شخص نیازمند کمک کند، ستمگر تلاش می‌کند نیکوکار را به دردسر بیندازد. اگر نیکوکار به شخص نیازمند کمک نکند، در تعارض با خودش است.

  • اگر نیکوکار کمک می‌کند، ستمگر چه مشکلاتی را به بار می‌آورد؟
  • اگر نیکوکار هنوز کمک نکرده، آیا ستمگر از قدرت خود برای تهدید نیکوکار استفاده می‌کند؟
  • آیا قدرت قانونی تا حالا مداخله کرده؟
  • آیا اشخاص دیگری هستند که در این موقعیت مفید واقع شوند یا به آن لطمه بزنند؟
  • آیا شخص دیگری می‌تواند با تحت فشار قرار دادن نیکوکار یا ایجاد احساس گناه در وی، او را به انجام کار درست وا بدارد؟ یا انجام کار نادرست؟

پایان: نیکوکار به ستمگر واکنش نشان می‌دهد و می‌کوشد کاری را انجام دهد که می‌داند درست است. قدرت قانونی یا او را حمایت خواهد کرد یا موجب شکست او خواهد شد.

  • آیا نیکوکار با ستمگر روبه‌رو می‌شود؟ یا چراغ خاموش پیش می‌رود؟
  • آیا نیکوکار فکر می‌کند که قدرت قانونی به او کمک خواهد کرد؟ آیا روی آن کمک حساب باز کرده؟
  • برای نیکوکار چقدر اهمیت دارد که کمک کند؟ چه چیزی در اینجا به مخاطره افتاده؟
  • خواننده می‌خواهد که نیکوکار چه کاری انجام دهد؟

 

نمونه‌ها

هواپیماها، قطارها و اتومبیل‌ها، جان هیوز

احسان به صورت پیشامد به کار رفته ـ کل چیزی که نیل پیج می‌خواهد این است که روز شکرگزاری به خانه برسد. وقتی پرواز او به خاطر شرایط بد جوی لغو می‌شود، چاره‌ای ندارد جز اینکه با یک مسافر سرگردان دیگر به نام دل گریفیث که فروشنده حلقه‌های پرده حمام است همراه شود. پس از بدبیاری‌ها و مجادلات متعدد، وقتی نیل می‌فهمد دل هیچ جایی را ندارد که برود، او را برای صرف شام روز شکرگزاری به خانه‌اش دعوت می‌کند.

 

دانه‌ ذرت سبز است، ایروینگ رپر

احسان به صورت پیرنگ به کار رفته ـ لیلی موفات، معلم مدرسه، به خاطر شرایط یک شهر معدنی در ولز نگران است. او مدرسه‌ای دایر می‌کند تا آموزش‌های اولیه را به روستایی‌ها بدهد. دختر و خدمتکارش با این پروژه مخالفت می‌کنند، همین‌طور ملاک بزرگ آن ناحیه که جای مدنظرش را به او اجاره نمی‌دهد. لیلی با استفاده از بخشی از خانه‌اش، مدرسه خانم موفات را دایر می‌کند. مورگان ایوانز که از شاگردان او و آدمی زورگوست، شاگرد برجسته‌ای می‌شود.

ترجمه: بابک حجازی

 

درباره

ویکتوریا لین اشمیت نویسنده کتاب‌های پرطرفدار ۴۵ شخصیت اصلی: مدل‌های اسطوره‌ای برای خلق شخصیت‌های اریژینال، معمار ساختار داستان، و نوشتن کتاب در یک ماه است. او فارغ‌التحصیل رشته سینما در دانشگاه UCLA و فوق‌ لیسانس فیلمنامه نویسی در دانشگاه لویوتا مری‌مونت و دارای مدرک دکترا در رشتۀ روانشناسی است. او در دانشگاه‌های مختلفی از جمله دانشگاه Tiffin به تدریس مشغول است. او را در توییتر دنبال کنید: https://twitter.com/VicLynnSchmidt